Welcome to my blog :)

rss

Monday, July 25, 2011

Introduction to Public Health Public Health မိတ္ဆက္

သက္ရိွသတၱ၀ါေတြရဲ႕ ထူးျခားတဲ့ အရည္အခ်င္းတစ္ရပ္ကေတာ့ လႈံ႔ေဆာ္မႈတစ္ခုလာရင္ တုံ႔ျပန္ႏိုင္ျခင္းပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ ကၽြန္ေတာ္တို႕ လူေတြသာမကပဲ သက္ရိွအားလံုးဟာ အသက္ရွင္ ရပ္တည္ဖို႔အတြက္ ပတ္၀န္းက်င္ရဲ႕ လွဳံေဆာ္မႈေတြကို လစ္လ်ဴရွဳလို႔ မရပါဘူး။ သင့္တင့္ေလွ်ာက္ပတ္တဲ့ တံု႔ျပန္မႈကို ျပဳလုပ္ရပါတယ္။ English လိုေတာ့ Responsibility လို႔ေခၚပါတယ္။ အဲဒီ စကားလံုးကို ဗမာေတြက တာ၀န္ယူတယ္လို႕ ဘာသာျပန္တယ္ဗ်။ ကၽြန္ေတာ္ကေတာ့ အဲဒီလို ဘာသာျပန္တာကို သိပ္ျပီး မၾကိဳက္လွဘူး။ ဘာျဖစ္လို႔လဲဆိုေတာ့ မျပည္စံုလို႕ပါ။ တာ၀န္ဆိုတာက မလုပ္ခ်င္လုပ္ခ်င္ လုပ္ရတဲ့ meaning ပါေနတယ္။ တကယ္က အသိဥာဏ္ျမင့္တဲ့ လူတစ္ေယာက္အတြက္ လုပ္ကို လုပ္ရမည့္ အလုပ္သာ ျဖစ္တယ္။ ဘယ္သူကမွ လာျပီး တာ၀န္ေပးစရာ မလိုပါဘူး။
လူရယ္လို႔ ျဖစ္လာရင္ responsibility ေတြက အမ်ားၾကီး ပါလာျပီးသား။ အဲဒါေတြကို မတုံ႔ျပန္ဘဲ ေနေနမယ္ဆိုရင္ အျပိဳင္အဆိုင္မ်ားတဲ့ ေခတ္ၾကီးထဲမွာ ကိုယ္လူမ်ိဳးေတြ ေပ်ာက္ကြယ္သြားပါလိမ့္မယ္။ ေခတ္ေနာက္က်သြားလိမ့္မယ္လို႕ ကၽြန္ေတာ္မသံုးပါဘူး။ Why? ကၽြန္ေတာ္တို႔က ေခတ္ရဲ႕ေနာက္မွာ အမ်ားၾကီး က်န္ခဲ့ျပီးသား မို႔လို႔ပါ။ ဘယ္လိုမွ လက္လွန္းမမီတဲ့ သူေတြအတြက္ေတာ့ မပါေပမယ့္ ပညာသင္ၾကားဖို႕ အခြင့္အလမ္းရိွသူေတြဟာ ေက်ာင္းပညာကို မိမိရဲ႕ အစြမ္းရိွသမွ် စိုက္ထုတ္ျပီး ၾကိဳးစားရပါမယ္။ ဘာျဖစ္လို႕လဲဆိုေတာ့ အဲဒါက ေက်ာင္းသားတိုင္းရဲ႕ responsibility ေလ။ ပညာတတ္ေတြ မ်ားလာေလေလ ကိုယ္လူမ်ိဳးရဲ႕ က်န္းမာေရးအဆင့္အတန္းက ျမင့္လာေလေလ ျဖစ္လာပါလိမ့္မယ္။ အထူးသျဖင့္ အေမေတြရဲ႕ ပညာတတ္ႏွဳန္း ျမင့္မားလာဖို႔ လိုပါတယ္။ ကၽြန္ေတာ္ အလုပ္သင္ဆရာ၀န္ဘ၀ OG ward မွာ တာ၀န္ က်တုန္းက ေဆးရံုလာတက္တဲ့ ကိုယ္၀န္သည္ အေယာက္ ၅၀ ေလာက္ကို စာရင္းေကာက္ဖူးပါတယ္။ အမ်ားစုက ရန္ကုန္ျမိဳ႕ ၀န္းက်င္ ျမိဳ႕နယ္ေလးေတြကပါ။ ေမးၾကည့္လိုက္ေတာ့ တစ္ေယာက္မွ ၁၀ တန္း မေအာင္တာကို ေတြ႕ရပါတယ္။ အေမကေတာ့ ၁၀ တန္း မေအာင္ရင္ ကေလးေတြကို က်န္းမာေအာင္ ဘယ္လိုမ်ား ထိန္းေက်ာင္းလိမ့္မလဲ။ ပညာေရးက လူေတြ public health awareness ရိွဖို႕လိုတယ္ဆိုတာကို ျပေနတာပါ။


အရင္တစ္ေခတ္တုန္းက လူေတြေနေကာင္းဖို႕ဆိုတာ ဆရာ၀န္ေတြ၊ ဆရာမေတြရဲ႕ တာ၀န္လို႕ ယူဆခဲ့ၾကတယ္။ ဆရာ၀န္ေတြက က်န္းမာေရး လုပ္ငန္းမွာ ဦးေဆာင္သူ၊ လူေတြက ေနာက္လိုက္၊ အဲဒီေခတ္ မရိွေတာ့ပါဘူး။ အဲဒါကို paternalistic approach လုိ႕ေခၚပါတယ္။ ဘာျဖစ္လို႕ ေခတ္ မရိွေတာ့တာလို႔ ဆိုရင္ ထိေရာက္မႈ မရိွလို႔ပါ။ လူဦးေရနဲ႔ ဆရာ၀န္ အေရအတြက္နဲ႕ မမွ်တာမို႕ ဆရာ၀န္ေတြက လူနာတိုင္းကို လိုက္ျပီး ထိန္းခ်ဳပ္ေနလို႔ မရႏိုင္ဘူးေလ။ နည္းလမ္းသစ္ကေတာ့ autonomy or informed choice လို႕ေခၚပါတယ္။ လူထုအတြက္ လိုအပ္တဲ့ က်န္းမာေရးဗဟုသုတေတြ၊ ေရာဂါမျဖစ္ေအာင္ ကာကြယ္ရမည့္ နည္းလမ္းေတြကို ကေလးဘ၀တည္းက ရိုက္သြင္းခဲ့ရပါမယ္။ ေရာဂါ မျဖစ္ေအာင္ ၾကိဳတင္ ကာကြယ္ဖို႕က လူထုရဲ႕ တာ၀န္ပါ။ ေဆးကုတဲ့ ဆရာ၀န္ရဲ႕ တာ၀န္ မဟုတ္ေတာ့ပါဘူး။ သူက ေနမေကာင္းမွ ကုမယ္။ ကို္ယ့္ကိုကိုယ္ က်န္းမာေအာင္ေနဖို႕က လူနာရဲ႕ responsibility ျဖစ္သြားျပီ။ ဆရာ၀န္ကို အလံုးစံု ပံုအပ္လို႕ မရေတာ့ဘူး။ အဲဒီစနစ္မွာ ျပည္သူေတြ ေရာဂါဘယ ကင္းေ၀းေအာင္ ကာကြယ္ေပးဖို႕၊ သတင္းေပးဖို႕၊ ႏိွဳးေဆာ္ေပးဖို႕ ပညာရပ္တစ္ခု ေပၚထြက္လာပါတယ္။ အဲဒါကေတာ့ public health ပါပဲခင္ဗ်ာ။ public health ျပည္သူ႕က်န္းမာေရး ဘာသာရပ္ကသာ ျပည္သူအမ်ားစုရဲ႕ က်န္းမာေရး အဆင့္အတန္းျမင့္မားေစဖို႕ လုပ္ေဆာင္ေပးႏိုင္ပါတယ္။ ဘဲြ႕ေတြ တစီတတန္းၾကီးရျပီး လူနာေတြ ၾကိတ္ၾကိတ္တိုးေနတဲ့ အထူးကု ဆရာ၀န္ ၾကီးေတြက မလုပ္ေဆာင္ႏိုင္ပါဘူး။ သူတို႕က လူနာအနည္းငယ္ကိုသာ ေစာင့္ေရွာက္ႏိုင္ပါလိမ့္မယ္။ public health အေၾကာင္းကို ေနာက္တစ္ပတ္မွ ထပ္ျပီး ေဖာ္ျပေပးပါ့မယ္။


0 comments:

Post a Comment

မွတ္ခ်က္မ်ားကို စိစစ္ၿပီးမွ ေဖာ္ျပေပးမည္ ျဖစ္ပါသျဖင့္ ဤစာမ်က္ႏွာေပၚမွာ ခ်က္ခ်င္း ျမင္ရမည္မဟုတ္ပါ။ မၾကာခင္ ေနာက္တခါ ျပန္လာၿပီး မိမိ၏ မွတ္ခ်က္ကို ျပန္ၾကည့္ပါရန္ ေမတၲာရပ္ခံပါသည္။

ေပၚၿပဴလာအၿဖစ္ဆံုးပီုစ္မ်ား

# # ေခါင္စဥ္အလိုက္ၾကည့္ရန္ »» #
# # # 1. 2. 3. # # Web Informer Button
#
(ေဂၚဖီထုတ္ႏွင့္ ဟင္းႏုႏြယ္ကို စားျခင္းျဖင့္ ဆီးခ်ဳိေရာဂါ ကုစားႏိုင္။)

အႏၱရယ္အစၥလမ္မစ္ဝဘ္ဆိုက္

ၿမန္မာမြစ္လင္ေတြအတြက္ အႏၱရယ္ဝဘ္ဆိုက္မ်ား၊ အစၥလမ္သာသနာေတာ္အေပၚပုတ္ခတ္ေစာ္ကားတဲ့ဝဘ္ဆိုက္ မ်ားကိုဒီေနရာေလးမွာလင့္ေလးမ်ားနဲ႕ေဖၚၿပေပးထားပါ့မယ္ (MMSY) ၿမန္မာမြစ္လင္စတန္႕ထြင္ေက်ာင္းသား လူငယ္ဗီဒ္အသ္တီေလးမ်ားစုစည္းရာ